"เซี่ยงจี๊ตุ๋นตังกุย ตังเซียม ฮ่วยซัว" (归参山药炖猪腰)

"เซี่ยงจี๊ตุ๋นตังกุย ตังเซียม ฮ่วยซัว" (归参山药炖猪腰)
"归参山药炖猪腰" (Guī Shēn Shān Yào Dùn Zhū Yāo) เป็น อาหารยาจีน (药膳 - เยาเสี้ยน) คลาสสิกที่มีต้นกำเนิดมาจาก "พจนานุกรมอาหารยาจีนฉบับสมบูรณ์" (中国药膳大辞典) เป็นการนำสมุนไพรจีน ได้แก่ ตังกุย (当归), ตังเซียม (党参), และ ฮ่วยซัว (山药) มาตุ๋นร่วมกับ เซี่ยงจี๊ (猪腰 - ไตหมู) โดยมีสรรพคุณทางยาคือ เสริมพลังปราณ (益气 - อี้ชี่), บำรุงเลือด (养血 - หยั่งเซวี่ย), และ บำรุงไต (补肾 - ปู่เซิ่น)

อาหารยาจีนี้เหมาะอย่างยิ่งสำหรับ ผู้สูงอายุ, ผู้ที่มีภาวะเลือดและพลังปราณพร่อง (气血亏损), และ ผู้ที่มีภาวะไตพร่อง (肾亏) มักใช้เพื่อบรรเทาอาการดังต่อไปนี้:

ใจสั่น กระวนกระวาย หายใจสั้น (心悸气短)
ปวดเอว เข่าอ่อนแรง (腰痛酸软)
นอนไม่หลับ (失眠)
เหงื่อออกเอง (自汗 - เหงื่อออกบ่อยในตอนกลางวัน โดยไม่ใช่เพราะอากาศร้อนหรือการใช้แรง)
วัตถุดิบและสรรพคุณ
เซี่ยงจี๊ (猪腰 - ไตหมู): บำรุงไต แก้อาการปวดเอวจากไตพร่อง, อาการบวมน้ำ, และฝันเปียก เป็นต้น
ตังกุย (当归): บำรุงเลือดและปรับประจำเดือน, ทะลวงเลือดลดปวด (活血止痛), และบำรุงลำไส้ช่วยระบาย
ตังเซียม (党参): บำรุงม้ามและปอด, สร้างของเหลวในร่างกายและบำรุงเลือด, ใช้สำหรับภาวะเลือดและพลังปราณพร่อง
ฮ่วยซัว / ซันเยว่ (山药): เสริมพลังปราณและบำรุงยิน (益气养阴), บำรุงม้าม พอด และไต, กักเก็บสารคัดหลั่ง (固精止带)

ตำรับและวิธีการปรุง
อาหารจานนี้มีวิธีการปรุงหลัก 2 วิธี: วิธีหนึ่งคือ การตุ๋นเป็นซุป สำหรับดื่ม และอีกวิธีคือ การยำแบบเย็น สำหรับรับประทานเป็นกับข้าว

วิธีที่ 1: วิธีตุ๋นบำรุงไตและเสริมพลังปราณ (ซุปอาหารยา)
วิธีนี้จะเน้นที่สรรพคุณในการบำรุงของน้ำซุป โดยเซี่ยงจี๊มักจะหั่นเป็นชิ้นก่อนนำไปตุ๋น

วัตถุดิบ:

เซี่ยงจี๊ (ไตหมู): 500 กรัม
ตังกุย: 10 กรัม
ตังเซียม: 20 กรัม (บางตำรับใช้ 10 กรัม)
ฮ่วยซัว (ซันเยว่): 30 กรัม (ใช้แบบสดหรือแบบแห้งก็ได้ บางตำรับใช้แบบแห้ง 10 กรัม)
วัตถุดิบรอง: ขิงหั่นฝอย, กระเทียมสับปริมาณพอเหมาะ, เกลือเล็กน้อย
ขั้นตอน:

การจัดการเซี่ยงจี๊ (ขั้นตอนสำคัญ): ผ่าเซี่ยงจี๊ออกเป็นสองซีก ต้องเลาะพังผืดสีขาวและต่อมกลิ่นออกให้หมด (นี่คือเคล็ดลับในการดับกลิ่นคาว) จากนั้นล้างให้สะอาด
หั่นชิ้น: หั่นเซี่ยงจี๊ที่ทำความสะอาดแล้วเป็นชิ้นบางๆ (หรือทำเป็นลายดอกแล้วหั่นเป็นชิ้น)
เตรียมสมุนไพร: ล้างตังกุย, ตังเซียม, และฮ่วยซัวให้สะอาด บรรจุลงในถุงผ้าก๊อซและมัดปากถุงให้แน่น (หรือจะใส่ลงในหม้อดินโดยตรงก็ได้ แต่การใส่ถุงจะทำให้น้ำซุปใสกว่า)
ตุ๋น: เติมน้ำสะอาดปริมาณพอเหมาะลงในหม้อดิน ใส่ถุงสมุนไพร, ขิงฝอย และกระเทียมสับลงไป ต้มด้วยไฟแรงจนเดือด
ใส่เซี่ยงจี๊: เมื่อน้ำเดือดแล้ว ใส่เซี่ยงจี๊ที่เตรียมไว้ลงไป
ตุ๋นด้วยไฟอ่อน: เปลี่ยนเป็นไฟอ่อน (文火) ตุ๋นต่อไปประมาณ 40 นาที จนเซี่ยงจี๊สุกอย่างทั่วถึง
ปรุงรส: เมื่อตุ๋นเสร็จแล้ว ตักถุงสมุนไพรออก เติมเกลือเล็กน้อยเพื่อปรุงรส จากนั้นพร้อมดื่ม
วิธีที่ 2: วิธีปรุงแบบยำเย็นบำรุงเลือดและเสริมพลังปราณ (กับข้าวอาหารยา)
วิธีนี้จะตุ๋นเซี่ยงจี๊ทั้งชิ้นให้สุกก่อน ตักออกมาชิ้นบางๆ แล้วราดด้วยน้ำปรุงรส รสชาติจะเหมือนกับข้าวมากกว่า

วัตถุดิบ:

เซี่ยงจี๊: 500 กรัม
ตังกุย: 10 กรัม
ตังเซียม: 10 กรัม
ฮ่วยซัว: 10 กรัม
น้ำปรุงรส: โชยุ (酱油), ต้นหอมฝอย, ขิงฝอย, กระเทียมสับ, น้ำส้มสายชู (醋), น้ำมันงา, เกลือ ปริมาณพอเหมาะ
ขั้นตอน:

การจัดการเซี่ยงจี๊: เหมือนวิธีที่ 1 เลาะพังผืดและต่อมกลิ่นออกให้หมด
เตรียมสมุนไพร: บรรจุสมุนไพรลงในถุงผ้าก๊อซและมัดให้แน่น
ตุ๋นเซี่ยงจี๊: ใส่เซี่ยงจี๊ทั้งชิ้นที่เตรียมไว้และถุงสมุนไพรลงในหม้อ เติมน้ำสะอาดปริมาณพอเหมาะ
ต้มให้สุก: ต้มด้วยไฟแรงจนเดือด จากนั้นเปลี่ยนเป็นไฟอ่อนตุ๋นจนเซี่ยงจี๊สุกอย่างทั่วถึง
ทิ้งให้เย็นแล้วหั่นชิ้น: ตักเซี่ยงจี๊ออก รอให้เย็นลง แล้วหั่นเป็นชิ้นบางๆ จัดเรียงลงในจาน
ปรุงน้ำซอส: ผสมเครื่องปรุงทั้งหมด (โชยุ, น้ำส้มสายชู, ต้นหอม/ขิง/กระเทียม, น้ำมันงา, เกลือ) ให้เข้ากันเป็นน้ำซอส
ยำเย็น: ราดน้ำซอสที่ปรุงเสร็จแล้วลงบนชิ้นเซี่ยงจี๊ คลุกเคล้าให้เข้ากัน จากนั้นพร้อมรับประทาน

ข้อควรระวังในการรับประทาน (食用禁忌)
ผู้ที่มีธาตุไฟแกร่ง (实热) หรือมีความชื้นร้อนในร่างกาย (湿热) ห้ามรับประทาน (เช่น ผู้ที่ร่างกายรู้สึกร้อนอยู่เสมอ, ลิ้นมีฝ้าเหลืองเหนียว, เกิดแผลในปากง่าย หรือมีสิวรุนแรง)

สั่งซื้อได้ทางช่องทาง online
ตังเซียม-Shopee / ตังเซียม-Tiktok